Niedoszły zamach na Rudolfa Hössa. Ten więzień mógł z łatwością zabić komendanta Auschwitz

Józef Paczyński trafił do Auschwitz już w pierwszym transporcie polskich więźniów, który dotarł do obozu 14 czerwca 1940 roku. Miał to szczęście, że przydzielono mu zajęcie zapewniające względne bezpieczeństwo, a także… wiele okazji do zgładzenia komendanta Rudolfa Hössa. Żadnej z nich nie wykorzystał.

Józef Paczyński urodził się w 1920 roku. W tracie wojny obronnej dostał się do niemieckiej niewoli, z której jednak szybko uciekł. Próbował przedostać się przez Węgry do Francji, aby nadal walczyć z Niemcami, ale szczęście przestało mu sprzyjać. Znów trafił w ręce okupanta, który tym razem nie zamierzał pozwolić 20-latkowi wydostać się z matni.


Pierwszy transport Polaków do Auschwitz

Józef znalazł się wśród 728 polskich więźniów przetransportowanych z Tarnowa do nowo powstającego obozu w Auschwitz. Otrzymał tam numer 121. Nie trafił jednak do komand budujących baraki. lecz został jednym z… obozowych fryzjerów strzygących esesmanów.

W związku z objętą funkcją – jak podkreśla Laurence Rees w książce Auschwitz. Naziści i „ostateczne rozwiązanie” – Paczyński „stał się jednym z nielicznych więźniów, którzy bezpośrednio stykali się z samym komendantem obozu – regularnie odwiedzał nawet jego dom”.

Auschwitz-Birkenau. Selekcja na rampie wiosną 1944 roku.
Auschwitz-Birkenau. Selekcja na rampie wiosną 1944 roku.

Odwiedziny u Rudolfa Hössa. Z brzytwą do komendanta obozu

Po latach dokładnie opowiedział, jak wyglądały te wizyty:

Mniej więcej co półtora tygodnia przychodził taki podoficer z kompanii wartowniczej, zaprowadzał mnie i ja tego Hössa strzygłem. Zabierał mnie do willi Hössa przy bramie, widywałem tam jego żonę. Poszedłem na górę do łazienki, gdzie stało krzesło, wszedł Höss i usiadł na nim.

Miał w ustach papierosa i czytał gazetę. Obciąłem go tak samo jak poprzednio. To nie było trudne. Kein Word. On do mnie ani słowa, a ja… a ja też, bo ja się bałem, a on się brzydził więźniów.

Być może zastanawiacie się dlaczego widząc cierpienia innych więźniów Paczyński nie spróbował zamordować człowieka stojącego na czele obozowej machiny śmierci? Tak na to pytanie odpowiadał sam fryzjer z Auschwitz:

To było takie… było takie. Przecież miałem brzytwę w ręce, mogłem go złapać i ciach. Mogło tak być. Ale przecież ja jestem istota żyjąca i myśląca. Pani wie, co by się działo? Cała moja rodzina by poszła. Pół obozu by poszło. A na jego miejsce by przyszedł kto inny.

Trudno nie zgodzić się z Józefem Paczyński, że zamordowanie Rudolfa Hössa pociągnęłoby krwawy odwet na więźniach obozu oraz jego rodzinie. Wystarczy wspomnieć, że po ucieczce 10 członków kompanii karnej w czerwcu 1942 roku Niemcy za karę zamordowali aż 340 więźniów obozu!

Były komentant Auschwitz Rudolf Höss na szubienicy, na moment przed śmiercią. 1947 rok

Dwa różne końce. Józef Paczyński i Rudolf Höss

Józef Paczyński miał dziesiątki okazji do zgładzenia krwawego kata, ale ręka mu nie zadrżała. W Auschwitz dotrwał do 1945 roku, a następnie przeżył upiorny „marsz śmierci” w styczniu tego roku. Zmarł dopiero w 2015 roku, dożywszy sędziwego wieku 95 lat.

Rudolf Höss również przeżył wojnę. Nie uniknął jednak odpowiedzialności za swoje zbrodnie. Został stracony 16 kwietnia 1947 roku na terenie byłego obozu, którego był komendantem.

Trudno w to uwierzyć, ale przed II wojną światową obóz w Dachau stanowił… atrakcję turystyczną. Przeczytaj więcej na ten temat.


Bibliografia:

Ilustracja tytułowa: Rudolf Höss w mundurze SS.

Autor
Rafał Kuzak
2 komentarze
Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk i pisarz. Autor książek takich jak "Damy polskiego imperium", "Epoka hipokryzji", "Epoka milczenia" czy "Damy złotego wieku". A od niedawna także redaktor naczelny WielkiejHISTORII.

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie związana z telewizją.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.