Strona główna » Encyklopedia » Jan III Sobieski (1629-1696). Zwycięzca bitwy wiedeńskiej

Jan III Sobieski (1629-1696). Zwycięzca bitwy wiedeńskiej

Jan III Sobieski na obrazie polskiego artysty wykonanym za życia.

Jan III Sobieski (17 sierpnia 1629, zm. 17 czerwca 1696) – hetman wielki koronny od 1668 roku, król Polski i wielki książę litewski od 1674 roku. Był potomkiem rodziny magnackiej, synem wojewody bełskiego oraz ruskiego Jakuba.

Otrzymał solidne wykształcenie. Uczył się najpierw w Kolegium Nowodworskiego w Krakowie, a następnie w Akademii Krakowskiej. Jako nastolatek podróżował po Europie. Swoje dalsze życie związał z rzemiosłem żołnierskim. W 1649 roku brał udział w odsieczy Zbaraża, w 1651 odniósł rany w walkach pod Beresteczkiem. W toku potopu szwedzkiego, w roku 1655, przeszedł na stronę wroga.


Reklama


W 1656 roku Jan Sobieski na nowo poprzysiągł wierność Janowi Kazimierzowi Wazie, został chorążym koronnym. Jego kariera wyraźnie przyspieszyła dekadę później. Otrzymał buławę polną, a następnie wielką, został marszałkiem wielkim. Należał do najbardziej zagorzałych przeciwników Michała Korybuta Wiśniowieckiego, przymierzał się do zbrojnego złożenia króla z tronu.

Opiewany jako zwycięzca w bitwie z Turkami pod Chocimiem Jan Sobieski został 21 maja 1674 roku wybrany na miejsce przedwcześnie zmarłego monarchy. Koronowano go jednak dopiero 2 lutego 1676 roku.

Jan III Sobieski
Jan III Sobieski

W 1683 roku Jan III Sobieski podjął kontrowersyjną, zarówno w oczach współczesnych, jak i z perspektywy historii, decyzję o udzieleniu zbrojnej pomocy Austrii. Zwycięzca w bitwie wiedeńskiej stoczonej 21 września. Bardzo wysoko oceniany jako dowódca wojskowy, w polityce wewnętrznej i dyplomacji nie osiągał podobnych sukcesów. Jego rządy nie pozwoliły poskromić rozkładu życia publicznego, rozzuchwalenia magnaterii i spadku międzynarodowego znaczenia Rzeczpospolitej. Większość jego projektów politycznych zawiodła lub nie doczekała się realizacji.

Duży wpływ na Jana III Sobieskiego miała żona, Maria Kazimiera d’Arquien – dwórka królowej Ludwiki Marii oraz wdowa po Janie Zamoyskim, nazywana przez władcę pieszczotliwie „Marysieńką”.

Ciekawostki o Janie III Sobieskim

  • Był pierwszym królem Polski od przeszło 600 lat, który miał legalnego syna, ale nie zdołał przekazać mu tronu. Ostatnio podobnym przypadek miał miejsce po śmierci Bolesława Śmiałego – króla, którego przepędzono z kraju i którego syn został zamordowany.

Książki o Janie III Sobieskim

Autorem najszerszej nowoczesnej biografii króla jest Zbigniew Wójcik (Jan Sobieski, PIW 1983).

Nasze artykuły o Janie III Sobieskim


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Seryjni mordercy II RP (2020).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.