Strona główna » Encyklopedia » Zygmunt III Waza (1566-1632). Król, który przeniósł stolicę do Warszawy

Zygmunt III Waza (1566-1632). Król, który przeniósł stolicę do Warszawy

Zygmunt III Waza na portrecie Giacomo Lauro z roku 1637.

Zygmunt III Waza (ur. 20 czerwca 1566, zm. 30 kwietnia 1632) – król Polski i wielki książę litewski od 1587 roku, król Szwecji od 1594 (zdetronizowany pięć lat później, nigdy nie zaprzestał używania tytułu). Należał do szwedzkiej dynastii Wazów. Jego matką była jednak jedna z ostatnich Jagiellonek – córka Bony Sforzy i Zygmunta Starego, Katarzyna. Z uwagi na pochodzenie po kądzieli, Polacy uważali go za spadkobiercę rodu, a nawet kontynuatora linii jagiellońskiej.

Przyszedł na świat jako syn księcia Finlandii Jana Wazy. Najwcześniejsze miesiące spędził w niewoli, groził mu nawet zamach obmyślany przez stryja, króla Eryka XIV. W 1568 roku jego ojca wyniesiono na tron, a sam Zygmunt stał się przewidywanym następcą.


Reklama


W 1587 roku, w dużym stopniu dzięki poparciu królowej-wdowy Anny Jagiellonki, Zygmunt III Waza został wybrany na króla Polski. Owocem działań ich obojga było przeniesienie naczelnej siedziby władcy z Krakowa do Warszawy, do czego doszło w roku 1596 po pożarze Wawelu.

Za czasów Zygmunta III Wazy Rzeczpospolita osiągnęła największy zasięg terytorialny w dziejach: 990 000 kilometrów kwadratowych. Osiągnięto wspaniały sukces w wojnie z Rosją, a w 1610 roku Polacy zajęli nawet Moskwę. Działania samego króla są jednak zwykle oceniane przez historyków bardzo surowo.

Zygmunt III Waza na XIX-wiecznej litografii.

Zygmunt III Waza zaprzepaścił szanse osadzenia na Kremlu syna, Władysława. W 1596 roku wymusił też unię brzeską, która ogromnie zaogniła konflikty religijne w Rzeczpospolitej. Najbardziej katastrofalne skutki przyniosły jednak jego starania o tron szwedzki. Po detronizacji w 1599 roku Zygmunt III Waza wplątał Rzeczpospolitą w niezwykle kosztowny i trwający z przerwami przez przeszło pół wieku konflikt ze skandynawskim królestwem. Jego ostateczną konsekwencją był niszczycielski potop szwedzki.

Ciekawostki o Zygmuncie III Wazie

Książki o Zygmuncie III Wazie

Popularnonaukową biografię króla przygotował Henryk Wissner (Ossolineum 2006). O elekcji Zygmunta III Wazy, jego relacjach z ciotką Anną Jagiellonką i postrzeganiu szwedzkiego królewicza jako kontynuatora jagiellońskiej tradycji pisze Kamil Janicki w książce Damy złotego wieku (Znak 2014).


Reklama


Nasze artykuły o Zygmuncie III Wazie


Reklama

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Seryjni mordercy II RP. Jego najnowsza pozycja to Damy Władysława Jagiełły (2021).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współzałożyciel portalu WielkaHISTORIA.pl. Autor kilkuset artykułów popularnonaukowych. Współautor książek Przedwojenna Polska w liczbach oraz Wielka Księga Armii Krajowej. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Wielkie historie w twojej skrzynce

Zapisz się, by dostawać najciekawsze informacje z przeszłości. Najlepsze artykuły, żadnego spamu.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.