Największe historie ostatniego miesiąca. 50 materiałów, od których nie mogliście się oderwać w styczniu

Co się stało z córkami Kazimierza Wielkiego? Dlaczego cała przedwojenna Polska ściągała do kurortu słynącego ze śmierdzącej wody, okropnego dojazdu i ciasnych kwater? Dlaczego miliony chińskich matek rozmyślnie okaleczały swoje dzieci? I po kim Władysław Jagiełło otrzymał swoje imię?

Kolejny miesiąc z rzędu strony WielkiejHISTORII odwiedziło przeszło pół miliona użytkowników. W styczniu 2020 roku wykonaliście łącznie ponad 1 200 000 wizyt, a liczba odsłon ponownie wzrosła, teraz już do ponad 3 400 000. Jak zawsze dziękujemy, że jesteście z nami!


Które teksty czytaliście najchętniej w styczniu? Sprawdź, bo może przegapiłeś coś naprawdę ciekawego…

TOP50 materiałów stycznia 2019

1. Uzdrowisko w Truskawcu. Najsłynniejszy kurort przedwojennej Polski

Woda budziła odrazę, nawet ludzi z wysokich sfer nie mogli zaleźć miejsca w hotelu, a dojazd z centrum kraju był prawdziwie horrendalny. Dlaczego mimo to do Truskawca ciągnęły dziesiątki tysięcy kuracjuszy rocznie? 89 617 odsłon artykułu w styczniu (91 114 łącznie)

2. Córki Kazimierza Wielkiego. Co się z nimi stało i dlaczego żadna nie została polską królową?

W 1384 roku na polski tron wprowadzono Jadwigę Andegaweńską. Odziedziczyła polskie królestwo, mimo że była kobietą. Dlaczego czternaście lat wcześniej takiej samej szansy nie dostała żadna z córek Kazimierza Wielkiego? I czy historia mogła potoczyć się inaczej? 79 329 odsłon artykułu

3. Miliony matek okaleczały własne córki. Łamały im kości, a smród gnijącego mięsa kamuflowały pachnidłami

W XIX wieku nawet połowa chińskich kobiet miażdżyła swoje stopy, by je pomniejszyć i tym sposobem przypodobać się mężczyznom. Okropną torturę traktowano jak rytuał przejścia. To matki pastwiły się nad własnymi córkami. 72 766 odsłon artykułu

4. Tajemnica imienia Władysława Jagiełły

Teoria na temat imienia Władysława Jagiełły zrodziła się już w połowie XIX stulecia, pod piórem niemieckiego historyka. Z pozoru brzmiała rozsądnie, tyle że nigdy nie znaleziono na nią żadnych dowodów. A trzydzieści lat temu została przekonująco obalona. Dlaczego więc pisarze, dziennikarze, a nawet historycy wciąż ją powielają? 72 322 odsłon artykułu


5. Artur Ritter. Czy pierwowzór Hansa Klossa był komunistycznym zbrodniarzem?

Mimo zaprzeczeń scenarzystów, Artur Ritter sam uznawał się za pierwowzór filmowego agenta ze „Stawki większej niż życie”. W latach 70., w mundurze polskiego generała, obwieszony orderami, objeżdżał szkoły i opowiadał dzieciakom o swoich przygodach. Wielu historyków też twierdziło, że właśnie on był prawdziwym agentem J-23. Był też jedną z najbardziej posępnych i odrażających postaci w historii Polski Ludowej. 72 170 odsłon artykułu

6. Krępowanie stóp w Chinach. Miliard kobiet poddano nieludzkim torturom

Obsesja zaszczepiona w głębokim średniowieczu przetrwała całe milenium. Niemal miliard kobiet poddano makabrycznej torturze, prowadzącej do nieodwracalnego kalectwa. Miliony jej nie przeżyły. 68 736 odsłon artykułu

7. Zemsta więźniów Auschwitz na oprawcach z SS. Sięgnęli po broń, której Niemcy śmiertelnie się bali

Radzieccy jeńcy przetransportowani jesienią 1941 roku do Auschwitz byli traktowani gorzej niż zwierzęta. Głodzenie, praca pond siły oraz szalejąca epidemia tyfusu sprawiały, że codziennie umierały ich dziesiątki. Ale paradoksalnie, to właśnie śmiercionośna choroba dała im okazję do zemsty na oprawcach. 67 898 odsłon artykułu

8. Zoofilia w średniowieczu. Seksualne wykorzystywanie zwierząt stanowiło ogromny problem epoki

Tomasz z Akwinu twierdził, że to największy z grzechów nieczystości. Autorzy ksiąg pokutnych podkreślali, ze zwłaszcza gwałcenie ptactwa jest ogromnym występkiem przeciw Bogu. Stosunki ze ssakami – nieco mniejszym. 62 356 odsłon artykułu

9. Jorma Sarvanto. Najlepszy fiński pilot myśliwski II wojny światowej

Jest 6 stycznia 1940 roku. Trwa inwazja Związku Sowieckiego na Finlandię. Po udanym bombardowaniu bezbronnego miasta Kuopio, sowieckie bombowce dalekiego zasięgu wracają do bazy. Finowie zamierzają wziąć odwet i przechwycić znienawidzonego, powietrznego agresora. Ale do walki podrywa się tylko jeden samolot myśliwski… 61 377 odsłon artykułu


10. Kobieca higiena w II RP. Czy nasze prababki używały podpasek?

Mycie codziennie czy… raz na miesiąc? W miednicy czy tylko zwilżoną szmateczką? I co gdy nadejdzie miesiączka? Kobieca higiena sto lat temu zaskakuje. 59 035 odsłon artykułu

11. Obozy koncentracyjne w Finlandii

Z rozmysłem głodzili Słowian. Mordowali kobiety a nawet dzieci. Za drutem kolczastym ich obozów zmarło więcej ludzi, niż na w toku działań zbrojnych. Dlaczego na temat fińskich obozów koncentracyjnych panuje milczenie? 58 425 odsłon artykułu

12. Żołnierze wyklęci okradali polskich chłopów. Twierdzili, że mają do tego pełne prawo

Czy polska ludność naprawdę powszechnie i dobrowolnie wspierała antykomunistyczną partyzantkę? Czy chłopi z entuzjazmem żywili i zaopatrywali żołnierzy wyklętych? „To mit” – tłumaczy prof. Mariusz Mazur. Nawet członkowie podziemia przyznawali, że dla zdobycia zapasów posuwali się do przemocy i zastraszania. 50 851 odsłon artykułu

13. Ludność Polski w średniowieczu. Liczba mieszkańców za Kazimierza Wielkiego

Autorzy atlasów i podręczników sypią liczbami jak w rękawa. Podają ilu ludzi mieszkało w Polsce w roku 1000, 1100, 1200… I tylko zapominają dodać, że wszystkie te wartości opierają się na luźnych domysłach. Pierwsze twarde dane pochodzą dopiero z czasów Kazimierza Wielkiego. Co z nich wynika? 49 372 odsłon artykułu

14. Celowali w genitalia. Wstrząsająca relacja o tym, jak esesmani z Auschwitz znęcali się nad więźniami

Znęcanie się nad ludźmi było dla nich najlepszą rozrywką. A zadawanie cierpienia bezbronnym sprawiało im wprost dziką satysfakcję. Skala sadyzmu niemieckich strażników w Auschwitz mrozi krew w żyłach. Wstrząsający opis tego, jak esesmani pastwili się nad więźniami pozostawił między innymi radziecki jeniec Andriej Pogożew. Oto jego relacja. 48 230 odsłon artykułu


15. Operacja Barbarossa. Rzadkie niemieckie zdjęcia z inwazji na Związek Radziecki w 1941 roku

Rozpoczęta 22 czerwca 1941 roku operacja „Barbarossa” była przełomowym momentem II wojny światowej. Hitler liczył, że w zaledwie kilka tygodni rzuci na kolana Związek Radziecki. Początkowe spektakularne sukcesy Wehrmachtu chętnie uwieczniali na kliszach niemieccy fotoreporterzy. 48 174 odsłon artykułu

16. Holokaust na Słowacji. Jedyny kraj, który dopłacał Niemcom za mordowanie Żydów

Władzom nie wystarczyło, że wprowadziły przepisy antyżydowskie nawet bardziej restrykcyjne i nieludzkie od tych obowiązujących w III Rzeszy. Aby pozbyć się niechcianej części populacji były gotowe zapłacić Niemcom za każdego wywiezionego do Auschwitz i zamordowanego Żyda. 48 162 odsłon artykułu

17. Sprawdzanie dziewictwa w przedwojennej Polsce. Odstręczające metody naszych pradziadków

„Dziś jeszcze ślady na bieliźnie uchodzą za nieomylny znak” – naigrawał się profesor medycyny z Warszawy. I podkreślał, że ekspert nigdy nie ocenia dziewictwa po krwawieniu. Były na to sposoby… o wiele dziwaczniejsze, bardziej absurdalne i odpychające. 47 050 odsłon artykułu

18. Tureckie ludobójstwo na Ormianach. Relacje naocznych świadków mrożą krew w żyłach

Turcy nie mieli żadnej litości. W prowadzonych od 1915 roku masowych prześladowaniach Ormian dopuszczali się najpotworniejszych zbrodni. Bicie, gwałty i marsze śmierci były codziennością. Tych, którzy dotarli do przygotowanych na pustyni obozów koncentracyjnych czekała okrutna śmierć z odwodnienia i głodu. 47 044 odsłon artykułu

19. Średniowieczni mistrzowie ciętej riposty. 14 bezczelnych odpowiedzi na każdą okazję

W średniowieczu nie brakowało mistrzów ciętej riposty. Potrafili zgasić każdego rozmówcę i zapunktować w każdej dyskusji. A przynajmniej tak im się wydawało. 46 661 odsłon artykułu

20. Kastracja Mieszka II Lamberta. Czy polskiemu królowi naprawdę zmiażdżono genitalia?

„Rzemieniami skrępowali mu genitalia tak, że nie mógł już płodzić potomstwa” – relacjonował kronikarz. Jedno dosadne zdanie Galla Anonima rozpętało burzę, trwającą do dzisiaj. Czy to możliwe, że polskiego króla rzeczywiście pozbawiono najcenniejszych… klejnotów rodowych? 46 136 odsłon artykułu


Jeszcze więcej popularnych tekstów…

21. Wspomnienia członków 101. Rezerwowego Batalionu Policji. Tak wyglądały bestialskie polowania na Żydów w ich wykonaniu 44 228 odsłon w styczniu (52 247 łącznie)
22. Pierwsze reakcje na bitwę pod Grunwaldem. Jak Europa przyjęła zwycięstwo Jagiełły? 43 764 odsłon odsłon
23. Kara śmierci na dzieciach w Stanach Zjednoczonych. Amerykanie wieszali je, razili prądem, zagazowywali 42 267 w styczniu (114 711 łącznie)
24. Jak Bolesław Śmiały został królem? 37 513 odsłon
25. Druga żona Henryka Sienkiewicza. Dlaczego porzuciła go już po sześciu tygodniach? 36 555 odsłon w styczniu (80 241 łącznie)
26. Największa ucieczka Polaków z Auschwitz-Birkenau. Zemsta Niemców była przerażająca 36 356 odsłon
27. „Włosy stanęły mi dęba”. Co zobaczyli pierwsi strażacy wysłani na miejsce katastrofy w Czarnobylu? 36 272 odsłon w styczniu (103 171 łącznie)
28. Polscy magnaci tonęli w długach. Najwięksi bogacze XVII wieku byli bankrutami żyjącymi na kredyt 35 919 odsłon
29. Co stało się z pancernikiem „Schleswig-Holstein”? Losy okrętu po wrześniu 1939 roku 35 262 odsłon w styczniu (83 463 łącznie)
30. Jak naprawdę wyglądała Kleopatra? 35 165 odsłon

31. 5 największych klęsk głodu w dziejach. Z czyjej winy dziesiątki milionów ludzi umierały w męczarniach? 34 961 odsłon
32. Dzieci w Gułagu. Stalin zsyłał do łagrów nawet przedszkolaki 33 894 odsłon
33. Wieżowce w starożytnym Rzymie. Na całym świecie nie było wyższych budynków mieszkalnych 32 386 odsłon
34. Gwałty na mężczyznach w okupowanej Polsce. Ilu padło ofiarą przemocy seksualnej ze strony Niemców? 32 287 odsłon
35. Życie codzienne i osobowość królowej Jadwigi. Jakim naprawdę była człowiekiem? 30 411 odsłon
36. Sprawa Rity Gorgonowej. Najgłośniejszy proces przedwojennej Polski 29 607 odsłon
37. Imię Władysława Hermana. Jedno z najbardziej tajemniczych w dynastii Piastów 28 384 odsłon
38. Zaraza ateńska. Największa epidemia starożytnej Grecji 27 279
39. Zesłanie na Sachalin. Jak wyglądała droga Polaków do piekła na Ziemi? 26 565 odsłon w styczniu (74 466 łącznie)
40. Eksperymenty medyczne w Auschwitz. Traumatyczne wspomnienia dziewczynki, która jako jedyna przeżyła 25 224 odsłon w styczniu (125 449 łącznie)
41. Kompozytowy łuk refleksyjny. Sekret morderczej skuteczności Hunów 24 531 odsłon w styczniu (33 122 łącznie)
42. Pochodzenie królowej Rychezy. Jej ojciec był oszustem, złodziejem i parweniuszem 24 472 odsłon
43. KL Ravensbrück. Najgorszy obóz koncentracyjny dla kobiet 24 353 odsłon
44. Kanibalizm w obozie koncentracyjnym Flossenbürg. Więźniowie, aby przetrwać zjadali się nawzajem 24 141 odsłon w styczniu (64 728 łącznie)
45. Ucieczka z Auschwitz-Birkenau. Poruszająca relacja Andrieja Pogożewa 23 750 odsłon
46. Najstarszy polski dokument. To świadectwo ogromnego skandalu i kompromitacji 22 808 odsłon
47. Prawdziwa skala średniowiecznych bitew. Ilu żołnierzy rzeczywiście brało w nich udział? 22 480 odsłon w styczniu (55 422 łącznie)
48. Dominik Baczyński. By walczyć z Niemcami zorganizował ochotniczy polski oddział Armii Czerwonej 21 826 odsłon
49. Mniej niż 1% Polaków przystąpiło do walki z komunistami po II wojnie światowej. Dlaczego podziemie było tak słabe? 21 624 odsłon
50. Syn prezydenta Wojciechowskiego. Niemcy zagrozili, że go zamordują, jeśli ojciec odmówi współpracy 21 398 odsłon

Pełna przejrzystość. Sprawdź, jak dokładnie liczymy odsłony naszych tekstów.

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.