Największe historie ostatniego miesiąca. 50 materiałów, od których nie mogliście się oderwać w listopadzie

Co jedli polscy chłopi pańszczyźniani? Dlaczego nikt nie pamięta o tym, że Kazimierz Wielki miał przynajmniej kilku synów? I jak naprawdę wyglądała słynna, rozdmuchana przez Henryka Sienkiewicza, obrona Jasnej Góry?

Za nami kolejny miesiąc i kolejny rekord. WielkaHISTORIA ma już około 400 000 czytelników! Dzięki, że czytacie nas tak chętnie. Nasze strony w listopadzie odwiedziło dokładnie 396 766 osób, które wykonały ponad 850 000 wizyt i przeszło 2 200 000 odsłon.

Które teksty czytaliście najchętniej? Sprawdź, bo może przegapiłeś coś naprawdę ciekawego…

Chłop w karczmie na XVII-wiecznym obrazie.

1. Co jedli polscy chłopi pańszczyźniani? Nawet nie wziąłbyś do ust tego, co dla nich było rarytasem

Jaja podkradano dzikiemu ptactwu, dla zdobycia mięsa posuwano się do przestępstw. A gdy było trzeba – sięgano nawet po potrawy, które obecnie wydają się zupełnie niejadalne. Liczba odsłon artykułu: 147 098.

2. Synowie Kazimierza Wielkiego. Król nie przewidział jak ponury spotka ich koniec

Niestaranni autorzy wciąż powielają twierdzenia, jakoby Kazimierz Wielki „umarł bezpotomnie”. To bujda. Król miał rzecz jasna córki. Ale miał też synów. Ich ponure losy wciąż budzą kontrowersje. Liczba odsłon artykułu: 110 934.

3. Obrona Jasnej Góry podczas potopu szwedzkiego. Jak wyglądała naprawdę?

Garstka polskich obrońców pod wodzą nieustraszonego przeora Augustyna Kordeckiego kontra nieprzebrane hordy szwedzkich żołdaków. Trwający całymi tygodniami morderczy ostrzał artyleryjski oraz zażarte walki na murach. Właśnie tak wielu wyobraża sobie oblężenie Jasnej Góry z 1655 roku. A jak było naprawdę? Liczba odsłon artykułu: 62 082.


4. Wyżywienie na U-bootach. Co jadły załogi niemieckich okrętów podwodnych?

Zbilansowane żywienie załóg U-bootów było dla dowództwa Kriegsmarine sprawą najwyższej wagi. Racje żywnościowe podwodników należały do najlepszych w całych niemieckich siłach zbrojnych. Jakie frykasy zapewniano marynarzom? Liczba odsłon artykułu: 61 590.

5. Dlaczego Żydzi wyjeżdżali z Polski po II wojnie światowej? Bolesne wspomnienia emigrantów

„Jeden miał siekierę, krzyczał, że nic mi się już nie należy, że nas już tu nie ma, a wszystko jest ich” – wspominał Mordechaj Rozbruch. „Tłumaczyłam im, że to mój dom, że wróciłam z obozu i chcę tu mieszkać” – mówiła Regina Singer – „Zatrzasnęli drzwi”. Przeszło połowa Żydów ocalałych z Holokaustu w ciągu trzech lat wyjechała z Polski. Liczba odsłon artykułu: 45 857.

6. Co trzeba było zrobić, by przetrwać w Gułagu? 10 żelaznych zasad dla kobiet

Wyobraź sobie, że do Twoich drzwi właśnie zapukał funkcjonariusz NKWD, by siłą doprowadzić cię na przesłuchanie. Wiesz co to oznacza. Jeśli chcesz mieć jakiekolwiek szanse na przetrwanie aresztowania, procesu i zsyłki do obozów Gułagu, lepiej przeczytaj nasz poradnik. Zanim stalinowscy siepacze Ci go skonfiskują. Liczba odsłon artykułu: 44 438.

Kaplica w Chwarszczanach, 2016 rok. (fot. Jan M., lic. CC-BY-SA 3,0).

7. Kaplica templariuszy w polskich Chwarszczanach. Na całym świecie nie ma drugiego takiego budynku

Tajemnicza konstrukcja pośród pustkowia. Budowla nie mająca analogii nigdzie na świecie. I zamysł, który do dzisiaj spędza badaczom sen z powiek. Jakie zagadki skrywa dawna kaplica Templariuszy w Chwarszczanach? Liczba odsłon artykułu: 43 139.

8. Noce poślubne w przedwojennej Polsce. „Próby spółkowania powodują gwałtowne krzyki”

Brutalny szympans czy delikatny kochanek? Wielkie misterium miłości czy bolesna chwila poniżenia w łapach samolubnego i brutalnego chama? Nasze prababki instynktownie bały się nocy poślubnej. I miały ku temu bardzo dobre powody. Liczba odsłon artykułu: 42 948.


9. 30 najdziwniejszych średniowiecznych ilustracji

Niepokojące, obrzydliwe, niezrozumiałe, ale przede wszystkim do granic możliwości dziwne. Ilustracje ze średniowiecznych kodeksów, obok których trudno przejść obojętnie. I trudno je „odwidzieć”, gdy już się je raz zobaczy… Liczba odsłon artykułu: 41 922.

10. Największe zbrodnie i szaleństwa Kaliguli

„Najlepsze, co można o nim powiedzieć, to że był oddany rodzinie i miał cięty dowcip” – napisał o Kaliguli historyk Christopher Scarre. I chyba mocno przesadził, bo przecież o Kaliguli mówiono, że doprowadził do śmierci własną babkę. Przegnał też swoje siostry. I miał na sumieniu całe krocie zupełnie nieśmiesznych zbrodni. Liczba odsłon artykułu: 40 417.

11. Najgorsi cesarze starożytnego Rzymu

Kazirodztwo. Matko- i bratobójstwo. Gwałty. Masowe mordy. W historii Rzymu pojawiło się kilku władców, którzy nie cofali się przed niczym. Skala przemocy, którą rozpętali, była tym większa, że dysponowali niemal nieograniczonymi środkami. Kim byli najgorsi cesarze w dziejach Wiecznego Miasta? Liczba odsłon artykułu: 32 872.

12. „To tak strasznie boli”. Mordechaj Gebirtig o Polakach

Mordechaj Gebirtig nie oskarżał Polaków, nie żądał zmiany postaw, nie rozliczał. Wyrażał za to ogromny ból. Swoje słowa spisał w lutym 1940 roku. Dwa lata później został rozstrzelany przez Niemców w krakowskim getcie. Liczba odsłon artykułu: 31 736.

13. Szaleństwo króla Jerzego III. Jak leczono brytyjskiego monarchę?

Objawów jego choroby nie dało się przeoczyć. Król Jerzy III rzucił swoim synem o ścianę i próbował zgwałcić własną córkę. Jednak leczenie, które mu przepisano, okazało się nie mniej drastyczne. Czy naprawdę nie było innej możliwości? Liczba odsłon artykułu: 31 157.

14. Rzeź wołyńska a rodziny mieszane. Dlaczego ukraińscy mężowie mordowali swoje polskie żony?

W cerkwi słuchali, że żaden ślub z polską kobietą nie jest wiążący. W domu – że ukraińska rasa wymaga „oczyszczenia”. Nawet drogą mordów dokonywanych na najbliższych członkach własnej rodziny. Liczba odsłon artykułu: 31 142.


15. Mąż z Armii Krajowej wystawił ją na pewną śmierć. Życie uratował jej esesman

Czy to możliwe, by polska kobieta została wystawiona na niemal pewną śmierć przez swojego męża, żołnierza AK, a pomoc otrzymała od strażnika w najstraszliwszym z niemieckich obozów? Historia Stefanii Stawowy wymyka się schematom. Liczba odsłon artykułu: 31 070.

16. Drzewa penisowe w średniowieczu. Dlaczego zakonnice zrywały z nich męskie przyrodzenia?

„Drzewa penisowe są w sztuce średniowiecznej rzadkie, ale nie niespotykane” – pisze prof. John Arnold z Uniwersytetu Cambridge. Dr Lucy Allen, związana z tą samą uczelnią, podkreśla natomiast, że drzewa ciężkie od męskich przyrodzeń malowały także kobiety. I miały ku temu bardzo dobry powód. Liczba odsłon artykułu: 29 260.

17. Ile dzieci zginęło w Auschwitz?

Szanse dziecka, by przetrwać w obozie, były jeszcze mniejsze, niż szanse dorosłych więźniów. Większość malców z miejsca kierowano do komór gazowych. Nie mogli pracować, a zatem w oczach personelu stanowili jedynie „niepotrzebne obciążenie”. Czy znamy prawdziwą liczbę tych najmłodszych ofiar Auschwitz? Liczba odsłon artykułu: 29 196.

18. Korekta polskiej granicy w 1951 roku. Dlaczego nasze władze oddały tak cenne terytorium?

Komunistyczne władze dołożyły starań, by stworzyć odpowiednią zasłonę dymną i uzasadnić zgodę na oderwanie od państwa kluczowego terytorium. Całą sprawę do ostatniej możliwej chwili trzymano w tajemnicy przed Polakami. Liczba odsłon artykułu: 28 171.

19. Zdrowie Ludwika XIV. O jego najbardziej wstydliwej operacji opowiadał cały kraj

Dzięki temu, że od dziecka otaczali go lekarze, o jego dolegliwościach wiemy niemal wszystko. Jest o czym opowiadać, bo Ludwik XIV dosłownie rozsypywał się w oczach. Cierpiał na wszystko, od problemów z zębami, przez choroby weneryczne, robaki i bóle żołądka. Najwięcej rozgłosu zyskała jednak pewna wstydliwa operacja, z którą w ogóle się nie ukrywał. Liczba odsłon artykułu: 27 493 w listopadzie (91 989 łącznie).

20. Bund Deutscher Mädel. Czego uczono dziewczęta w hitlerowskiej młodzieżówce?

Uczono je, że mają służyć mężczyznom, słuchać we wszystkim mężów, zachowywać czystość i ślepo wierzyć Hitlerowi. I tylko na polecenie partii uczestniczyć w orgiach, by masowo rodzić aryjskie dzieci nazistowskich oficjeli. Liczba odsłon artykułu: 25 955.


Jeszcze więcej popularnych tekstów…

21. Józef Dietl. Co pierwszy prezydent Krakowa zrobił dla miasta? 24 561 odsłon
22. Zesłanie na Sachalin. Jak wyglądała droga Polaków do piekła na Ziemi? 24 523 odsłon w listopadzie (47 740 łącznie)
23. Początki kariery politycznej Wincentego Witosa 23 790 odsłon
24. Prawdziwa liczebność husarii. W 100-osobowym oddziale nigdy nie było 100 kawalerzystów 23 608 odsłon
25. Kanibalizm podczas pierwszej krucjaty. Dlaczego krzyżowcy pożerali muzułmanów? 23 412 odsłon
26. Filozofka Teano i jej porady dla kobiet zdradzanych przez mężów 23 395 odsłon
27. Męczennicy w sztuce średniowiecza. Najbardziej brutalne i makabryczne ilustracje epoki? 23 386 odsłon
28. Skarbiec Zygmunta II Augusta. Jaki majątek król ukrywał przed Polakami? 23 235 odsłon
29. Twarze przedwojennych przestępców. Czy domyślisz się za co aresztowano każdego z nich? 23 032 odsłon
30. Katastrofa kysztymska (1957). Trzeci największy wypadek nuklearny w dziejach 22 558 odsłon

31. Antyklerykalizm we Francji na przełomie XIX i XX wieku. Jakie były źródła radykalnego rozdziału państwa i Kościoła? 22 181 odsłon
32. Metody egzekucji w II RP. Jak wykonywano karę śmierci w przedwojennej Polsce? 21 725 odsłon
33. „Pracowaliśmy jak taśmociąg”. Tak zbrodniarze z NKWD mordowali polskich oficerów 21 500 odsłon
34. Noce poślubne polskich władczyń 21 485 odsłon w listopadzie (41 153 łącznie)
35. Eksperymenty medyczne w Auschwitz. Traumatyczne wspomnienia dziewczynki, która jako jedyna przeżyła 20 043 odsłon w listopadzie (80 758 łącznie)
36. Więzienia w II RP na zdjęciach. W jakich warunkach naprawdę przetrzymywano polskich przestępców? 20 006 odsłon
37. Przedwojenny Lwów w liczbach. Zaskakujące fakty i statystyki 19 897 odsłon
38. Gertrud Scholz-Klink. Najważniejsza kobieta w III Rzeszy 19 229 odsłon
39. Fabrykantki aniołków w XIX-wiecznej Galicji. Hurtowe dzieciobójstwo, którego nigdy nie rozliczono 19 026 odsłon w listopadzie (60 897 łącznie)
40. Paul Ogorzow. Krwawy kolejarz z nazistowskiego Berlina 18 581 odsłon
41. Wamsutta Frank James. Słowa tego Indianina były tak szczere i dosadne, że Amerykanie nie pozwolili ich wygłosić 18 519 odsłon
42. „Schleswig-Holstein” wcale nie miał atakować Westerplatte. Hitler zmienił zdanie w ostatniej chwili 18 233 odsłon
43. Galina Łukaszenka. Pierwsza dama Białorusi 17 297 odsłon
44. Pierwsze seryjne morderczynie w dziejach? Za jedną z największych zbrodni w starożytnym Rzymie stały kobiety 17 250 odsłon
45. Szarża pod Arcelinem. Zapomniana odsiecz, która uratowała Warszawę w sierpniu 1920 roku 17 220 odsłon w listopadzie (29 182 ogółem)
46. Narkotyki w przedwojennej Warszawie. Ile kosztowały i kto je zażywał? 17 009 odsłon w listopadzie (42 156 łącznie)
47. Grób nieznanego żołnierza. O tym, kto w nim spocznie zdecydowano w losowaniu 16 553 odsłon
48. Antysemityzm w przedwojennym Poznaniu. Jakie były źródła wrogości do Żydów? 16 059 odsłon
49. Pierwsza linia kolejowa w Polsce. Jej budowa była pasmem absurdów 15 944 odsłon
50. W 966 roku wcale nie doszło do chrztu Polski. Co więc wtedy nastąpiło? 15 695 odsłon

Pełna przejrzystość. Sprawdź, jak dokładnie liczymy odsłony naszych tekstów.

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.