Największe historie ostatniego miesiąca. 50 materiałów, od których nie mogliście się oderwać w grudniu

Dlaczego sto lat temu tylko 19% polskich kobiet wiedziało co to orgazm? Co oznacza najbardziej tajemniczy szczegół sławnych Drzwi Gnieźnieńskich? I czemu do dzisiaj nie wiadomo, kto zgładził pod Grunwaldem wielkiego mistrza krzyżackiego?

W grudniu 2019 roku przekroczyliście wszystkie nasze, nawet najśmielsze oczekiwania. „WielkąHISTORIĘ” odwiedziło w ostatnim miesiącu łącznie ponad 560 000 osób.


Wykonaliście przeszło 1 200 000 wizyt i 3 300 000 odsłon. Dzięki wam już po pięciu miesiącach działalności „WielkaHISTORIA” stała się najpopularniejszym magazynem historycznym w Polsce. Dziękujemy!

Które teksty czytaliście najchętniej w grudniu? Sprawdź, bo może przegapiłeś coś naprawdę ciekawego…

TOP50 materiałów grudnia 2019

1. Seks polskich kobiet w XIX wieku. Mężom zalecano, by je dusili i odmawiali im jakiejkolwiek przyjemności

W XIX wieku seks był dla Polek bolesny i poniżający. To nie przypuszczenie, ale fakt. Bo w Warszawie już w 1908 przeprowadzono wśród kobiet ankietę z pytaniem „jak często doznają rozkoszy” w łóżku z mężem. Wyniki były zatrważające. 174 995 odsłon artykułu.

Radowe dziewczyny - miniatura

2. Radowe dziewczyny. Pazerni amerykańscy biznesmeni bezkarnie zabili dziesiątki kobiet

W 1898 roku Maria Skłodowska-Curie wraz ze swym ukochanym mężem, Piotrem, odkrywa rad. Nazywa go pięknym pierwiastkiem. Uniesienie udziela się całej rodzinie. Rad wzrusza i zachwyca, pisze noblistka. Jest zdolny do wszystkiego – podkreśla w listach jej córka. I faktycznie, jest. Niekoniecznie w tym znaczeniu, jakie nadawał mu wówczas cały świat. 118 587 odsłon artykułu w grudniu (237 670 łącznie).

3. Małpa na Drzwiach Gnieźnieńskich. Po co ją tam umieszczono?

Była tam zawsze, odkąd tylko wspaniałe odrzwia odlano z brązu za czasów Mieszka III Starego. Aż trudno uwierzyć, że przez tyle stuleci nie zwracano na nią uwagi. 117 565 odsłon artykułu.


4. Kto zabił wielkiego mistrza Ulricha von Jungingen? Tajemnica bitwy pod Grunwaldem

O chwili, w której złamana została buta niemieckich rycerzy zakonnych, opowiadał Sienkiewicz w sławnych Krzyżakach i Aleksander Ford w głośniej ekranizacji jego dzieła. Wydarzenie ukazał też niezastąpiony Jan Matejko i to olbrzymim obrazie, wysokim na 4 metry i szerokim na niemal 10. Czy którykolwiek z nich miał rację? 111 788 odsłon artykułu.

5. Stanisław Szczęsny Potocki był dziedzicem największej polskiej fortuny. Rodzice porwali i udusili jego ciężarną żonę

Uchodził za najlepszą partię w całej Rzeczypospolitej. Czekał na niego wprost bajeczny spadek. On jednak, zamiast ożenić się z arystokratką, wziął w sekrecie ślub z dziewczyną bez tytułów i majątku. Odpłata ze strony rodziców była straszna. 109 280 odsłon artykułu.

6. 20 najlepszych średniowiecznych dowcipów

Czemu bogatemu jest zimniej, niż biedakowi? Co zrobił błazen, gdy znalazł się w łóżku z arcybiskupem i zakonnicą? I dlaczego kardynał nie był głodny przed bitwą? XV-wieczny pracownik kurii znał odpowiedzi na wszystkie te pytania. Śmieszą nawet pół tysiąclecia później. 101 466 odsłon artykułu.


7. Nie dał się zaprowadzić na śmierć w Katyniu. Zastrzelił enkawudzistę i podjął straceńczą walkę

Wyrwał broń konwojentowi, gdy prowadzono go na miejsce egzekucji. Zabił zaskoczonego enkawudzistę i zajął zbrojownię. I to był tylko początek desperackiej walki polskiego oficera wysłanego na śmierć w Katyniu. 87 401 odsłon artykułu.

8. Życie codzienne i obyczaje Władysława Jagiełły. 10 zaskakujących faktów

Czy naprawdę wszystkie najważniejsze sprawy załatwiał… przesiadując w wychodku? Dlaczego przez całe życie stronił od alkoholu? I czemu w Wielkim Poście obsesyjnie unikał patrzenia na kobiety? Przedstawiamy 10 zaskakujących, ale potwierdzonych faktów na temat Władysława Jagiełły. 81 952 odsłon artykułu.

9. Kara śmierci na Siczy Zaporoskiej. Kozacy zakopywali morderców żywcem w jednej trumnie z ofiarami

W czasie wojny Kozacy zaporoscy dopuszczali się najgorszych zbrodni. Rabowali, gwałcili i mordowali. Jednak na Siczy musieli przestrzegać obowiązujących tam zasad. Ich złamanie groziło drakońskimi karami. 65 786 odsłon artykułu.

10. 30 najdziwniejszych średniowiecznych ilustracji

Niepokojące, obrzydliwe, niezrozumiałe, ale przede wszystkim do granic możliwości dziwne. Ilustracje ze średniowiecznych kodeksów, obok których trudno przejść obojętnie. I trudno je „odwidzieć”, gdy już się je raz zobaczy… 62 702 odsłon galerii w grudniu (105 344 łącznie).


Funkcjonariusze w II RP pracowali nawet ponad 300 godzin w miesiącu (domena publiczna).

11. Ile zarabiali policjanci w II RP? Pensje, przywileje, emerytury

Ciężka i niebezpieczna służba za psi grosz? A może dobrze płatna praca marzeń? Oto jak wyglądały zarobki oraz benefity socjalne czekające na przedwojennych policjantów. 59 563 odsłon artykułu.

Księżna Olga Kijowska na mozaice. Fot. Cherubino, lic. CC-BY-SA 4,0.

12. Olga Kijowska. Czy święta równa apostołom miała na sumieniu tysiące ofiar?

Mówi się, że uratowała dynastię przed zagładą i przyniosła swojej ojczyźnie nową wiarę. Księżna Olga jest czczona jako święta „równa apostołom”. Czy była także bezwzględną, mściwą morderczynią? 53 807 odsłon artykułu w grudniu (72 210 łącznie).

13. Bolesław I Srogi. Sadystyczny psychopata dzięki któremu powstało państwo polskie

Polscy historycy wolą o nim nie mówić. Niesłusznie. Za sprawą tego krwawego tyrana Piastowie uratowali swoją władzę i podjęli budowę własnego mocarstwa. Ściśle na wzór tego, które zapoczątkował książę „straszniejszy od Nerona”. 51 719 odsłon artykułu w grudniu (96 891 łącznie).

14. Przemyt w okupowanej Polsce. Siedem niezawodnych metod

Dostęp do zakładu pogrzebowego pozwalał użyć metody „na trupa”. Znajomości na stacji otwierały furtkę do sposobu „na kolejarza”. Dla ludzi lubiących brawurę była jeszcze metoda najbardziej bezczelna i niebezpieczna. „Na chorą babcię”. 49 460 odsłon artykułu.


15. Obrona Jasnej Góry podczas potopu szwedzkiego. Jak wyglądała naprawdę?

Garstka polskich obrońców pod wodzą nieustraszonego przeora Augustyna Kordeckiego kontra nieprzebrane hordy szwedzkich żołdaków. Trwający całymi tygodniami morderczy ostrzał artyleryjski oraz zażarte walki na murach. Właśnie tak wielu wyobraża sobie oblężenie Jasnej Góry z 1655 roku. A jak było naprawdę? 45 127 odsłon artykułu w grudniu (107 255 łącznie).

16. Kazimierz Wielki i Esterka. Czy polski król naprawdę miał żydowską kochankę?

Jej kamienice można znaleźć w niemal każdym mieście. W Krakowie do niedawna stał kopiec jej imienia. Podobno Kazimierz Wielki kochał ją tak bardzo, że na jej żądanie nadał przywileje żydom. Ale czy sławna Esterka… w ogóle istniała? 44 579 odsłon artykułu.

17. Druga żona Henryka Sienkiewicza. Dlaczego porzuciła go już po sześciu tygodniach?

Ta historia zelektryzowała w 1894 roku całą Polskę. W grę wchodziło bowiem dobre imię samego Henryka Sienkiewicza. Słynnego pisarza zaledwie sześć tygodni po ślubie porzuciła o 27 lat młodsza żona Maria z Romanowskich. 43 624 odsłon artykułu.


18. Jedna z najsłynniejszych legend o królowej Jadwidze. Czy może być prawdziwa?

Legend o królowej Jadwidze są setki. Niektóre mają korzenie w średniowieczu; większość zrodziła się dopiero w ostatnich stuleciach. Ta konkretna jest wyjątkowa. Brzmi zupełnie nieprawdopodobnie, ale… na jej potwierdzenia zachował się namacalny… 43 518 odsłon artykułu.

19. Jan Jakub Rousseau. Cały świat uczył, jak wychowywać dzieci, ale własne potomstwo oddał do przytułku

Jego prace do dzisiaj stanowią kanon literatury poświęconej edukacji. On sam pozował na „nauczyciela cnoty”, a matki nawoływał do czułej opieki nad dziećmi, podkreślając, jak ważne jest choćby karmienie piersią. Własnym potomkom odmówił jednak wszystkiego, porzucając je na łaskę państwa. I wcale nie czuł wyrzutów sumienia. 43 320 odsłon artykułu.

20. Najbardziej nieprzyzwoite przedwojenne dowcipy

Dlaczego Zosię „ugniatał żołnierz” (i czuła się przy tym „nieswojo”), czym jest „małżeńska omyłka drutu” i czemu przy kobietach nie wypadało mówić o… kuchenkach naftowych? Przedwojenni mężczyźni znali odpowiedzi na wszystkie te pytania. Bez wyjątku sprośne i nieprzyzwoite. A często też niemożliwie seksistowskie. 42 323 odsłon artykułu w grudniu (108 145 łącznie).


Jeszcze więcej popularnych tekstów…

21. Parowóz Pm 36. Dlaczego imponująca polska lokomotywa nigdy nie weszła do produkcji? 41 469 odsłon
22. Marek Licyniusz Krassus. Najbogatszy człowiek starożytnego Rzymu 40840 odsłon
23. Zafajdane żarty. Średniowieczne dowcipy o kupie i pierdzeniu 38 966 odsłon
24. Chirurgia w średniowieczu i epoce nowożytnej. Najbardziej nieskuteczne zabiegi 38 430 odsłon w grudniu (79 943 łącznie)
25. Prawda o Katyniu miała nigdy nie wyjść na jaw. Jak odnaleziono masowe groby polskich oficerów? 36 635 odsłon
26. Krępowanie stóp w Chinach. Miliard kobiet poddano nieludzkim torturom 36 053 odsłon
27. Ceny i pensje w XVI wieku. Ile zarabiali Polacy 500 lat temu? 36 015 odsłon
28. Dowódca ORP „Orzeł” Henryk Kłoczkowski. Największy zdrajca z kampanii wrześniowej? 35 424 odsłon
29. Kanibalizm wśród Polaków oblężonych na Kremlu w 1612 roku. Wstrząsające relacje naocznych świadków 35 123 odsłon
30. Dlaczego tak wiele gotyckich świątyń jest… krzywych? Powtarzana do dzisiaj teoria nie ma żadnych podstaw 35 053 odsłon

31. 15 największych mitów na temat średniowiecza. Czy ty też w nie wierzysz? 34 239 odsłon
32. 1 września 1939 roku w Chojnicach. Polscy żołnierze brawurowo niszczą niemiecki pociąg pancerny 33 225 odsłon w grudniu (93 867 łącznie)
33. Kaplica templariuszy w polskich Chwarszczanach. Na całym świecie nie ma drugiego takiego budynku 33 100 odsłon w grudniu (76 811 łącznie)
34. Największy nalot dywanowy na froncie wschodnim. Stalingrad zamienił się w morze płomieni 32 513 odsłon
35. Ogień grecki. Najgroźniejsza broń średniowiecza? 31 706 odsłon
36. Polska architektura lat 90. Dlaczego jest tak brzydka i kiczowata? 31 126 odsłon
37. Ludność Kresów wobec Operacji Barbarossa (1941). Niemców witano chlebem, solą i kwiatami 28 409 odsłon
38. Pogromy z 1945 i 1946 roku. Krwawe wydarzenia w Rzeszowie, Krakowie i Kielcach we wspomnieniach świadków 27 945 odsłon w grudniu (31 205 łącznie)
39. Polskie godło z 1927 roku. Kontrowersje i oskarżenia o plagiat 27 726 odsłon
40. Co jedli polscy chłopi pańszczyźniani? Nawet nie wziąłbyś do ust tego, co dla nich było rarytasem 27 333 odsłon w grudniu (173 708 łącznie)
41. Pierwsza żona Bolesława Chrobrego. Dlaczego już rok po ślubie wypędzono ją z Polski? 27 283 odsłon w grudniu (52 487 łącznie)
42. Boże Narodzenie w średniowiecznej Polsce. Jak obchodzono święta 1000 lat temu? 26 972 odsłon
43. Kolaboranci podczas powstania listopadowego. Warszawa nie miała litości dla ludzi uważanych za zdrajców 26 220 odsłon
44. Synowie Kazimierza Wielkiego. Król nie przewidział jak ponury spotka ich koniec 26 018 odsłon w grudniu (137 171 łącznie)
45. Plaga antonińska. Największa epidemia w starożytnym Rzymie? 25 241 odsłon
46. Ciąża i poród 1000 lat temu. Jak wydawano na świat dzieci w państwie pierwszych Piastów? 24 745 odsłon w grudniu (47 005 łącznie)
47. Definicja gotyku. Czy architektura gotycka w ogóle istniała i kto ją tak nazwał? 24 664 odsłon
48. Neolityczna rewolucja agrarna. Największe oszustwo w historii? 24 177 odsłon
49. Michał Wojnicz. Polak, który odkrył najbardziej tajemniczą księgę świata 24 037 odsłon
50. Amerykanie wobec więźniów obozów koncentracyjnych. Sami przyznawali: „jesteśmy jak naziści” 23 753 odsłon

Pełna przejrzystość. Sprawdź, jak dokładnie liczymy odsłony naszych tekstów.

Dołącz do dyskusji

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Wielka historia, czyli…

Niesamowite opowieści, unikalne ilustracje, niewiarygodne fakty. Codzienna dawka historii.

Dowiedz się więcej

Kamil Janicki

Historyk, pisarz i publicysta, redaktor naczelny WielkiejHISTORII. Autor książek takich, jak Damy polskiego imperium, Pierwsze damy II Rzeczpospolitej, Epoka milczenia czy Damy złotego wieku. Jego najnowsza pozycja to Damy przeklęte. Kobiety, które pogrzebały Polskę (2019).

Rafał Kuzak

Historyk, specjalista od dziejów przedwojennej Polski, mitów i przekłamań. Współautor książki „Wielka Księga Armii Krajowej”. Zastępca redaktora naczelnego WielkiejHISTORII. Zajmuje się również fotoedycją książek historycznych, przygotowywaniem indeksów i weryfikacją merytoryczną publikacji.

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, filozofka i politolożka. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego. Interesuje się historią najnowszą, historią rewolucji i historią miast, a także kobiecymi nurtami historii. Chętnie poznaje dzieje kultur pozaeuropejskich.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Historyczka i pisarka. Autorka książek poświęconych zaradności polskich kobiet w najtrudniejszych okresach naszych dziejów. W 2015 roku wydała „Okupację od kuchni”, a w 2017 – „Dwudziestolecie od kuchni”. Napisała też „Piękno bez konserwantów” (2016). Obecnie jest dziennikarką Interii.

Drodzy Czytelnicy! Nasza strona (jak niemal wszystkie inne) wykorzystuje pliki cookies i podobne technologie, między innymi po to, by dostosowywać treści reklamowe do zainteresowań i preferencji użytkowników. Aby to robić, potrzebujemy Waszej zgody.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Ingens Media Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam.

Zgoda nie jest obowiązkowa. Możesz też w dowolnym momencie ją cofnąć. Szczegóły dotyczące naszej polityki prywatności, zakresu zgód, a także wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w naszej polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje na temat zasad przetwarzania danych oraz twoich uprawnień z tym związanych.

Poprzez korzystanie z serwisu bez zmieniania ustawień prywatności w twojej przeglądarce internetowej wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania.